Goedenavond, beste kijkers.” Tijdens de legendarische hittegolf van 1976, intussen vijftig jaar geleden, wist onze bekendste weerman op den duur niet meer wat te schrijven. Zeventien dagen lang boven de dertig graden, en in zijn weerbericht voor de krant hield hij het ten slotte op vier woorden: “Het weder blijft onveranderd.” Met diezelfde nuchterheid keek hij naar de straalstroom, die volgens hem het hele West-Europese weer bepaalde, en legde hij het ingewikkeldste fenomeen uit alsof het de logica zelve was.

Deze week zit het kwik er opnieuw tegenaan, en de dagrecords uit 1976 staan op het punt te sneuvelen. In heel wat zorgcentra, overheidsgebouwen en kantoren volgt nu hetzelfde scenario: de koelmachines draaien voluit, mensen aan de zuidkant klagen dat het niet koel te krijgen is, en het verbruik piekt op het duurste moment van de dag. De eerste gedachte is dan dat er te weinig koelvermogen is. Begrijpelijk, maar zelden de juiste verklaring. Het vermogen is meestal niet te klein. De sturing wel.

Koel of comfortabel?

Comfort is trouwens meer dan een getal op de thermostaat. Bij hoge temperaturen speelt ook de luchtvochtigheid een grote rol. Een ruimte van 24 graden voelt benauwd aan als de vochtigheid te hoog zit, en mensen vragen dan om nog meer koeling terwijl het echte probleem elders ligt. Wie enkel op temperatuur stuurt, mist de helft van het verhaal.

Ieder voor zich

In grote gebouwen staat de techniek meestal al geïnstalleerd: buitenzonwering, ventilatie met warmteterugwinning, koeling, soms ramen die automatisch open kunnen. Alleen werkt elk systeem apart. De zonwering hangt aan een vaste klok en sluit te laat, dus de warmte zit al binnen voor er iets beweegt. De ventilatie brengt overdag warme lucht naar binnen, terwijl de koele nachtlucht onbenut blijft. En de koeling moet opdraaien voor een last die er niet had moeten zijn. Drie systemen die tegen elkaar in werken, en u betaalt twee keer: in comfort en op de factuur.

Eerst weren, dan koelen

De logica is nochtans eenvoudig. Eerst de warmte buiten houden. Dan wat al binnen zit afvoeren. En pas daarna mechanisch koelen. De meeste gebouwen slaan de eerste twee stappen over en beginnen meteen bij de duurste.

Daar zit de winst. Fixsus bouwt al jaren open gebouwbeheersystemen voor dit soort gebouwen. Met TIBA3 brengt u uw bestaande installaties onder één sturing, zonder iets te vervangen. U behoudt wat er staat en koppelt het samen. De zonwering sluit per gevel voor de warmte binnenvalt. De nachtkoeling koelt de massa af met buitenlucht zodra die ‘s nachts onder de binnentemperatuur zakt, zodat u de dag met een koel gebouw begint. En op een tropennacht zoals aankomende donderdag, wanneer het buiten 25 graden blijft en geen enkele weerman u verkoeling kan beloven, schakelt het systeem die nachtkoeling net niet in, want dan zou u warme lucht binnenhalen in plaats van koele. Het systeem weegt dat zelf af op basis van de gemeten temperaturen. De koeling regelt per zone op echte temperatuur, vochtigheid en bezetting, dus een lege vleugel vraagt geen koude. En de koelmachine springt pas bij als de rest niet volstaat.

Eerst meten, dan sturen

Die regeling is maar zo goed als wat u meet. Daarom plaatst u sensoren in de ruimtes zelf, niet enkel in de technische ruimte of de gang. Een sensor per zone meet temperatuur, vochtigheid en aanwezigheid, en stuurt daarop bij waar het er werkelijk toe doet: in de kamer van de bewoner, in het bureau, in de vergaderzaal. Zo regelt u op wat mensen voelen, niet op een gemiddelde dat nergens klopt.

Omdat alles op één systeem samenkomt, ziet u ook wat er gebeurt. Welke zones warm of vochtig blijven, waar de koeling te vroeg start, of een ingreep effect heeft. Geen giswerk, maar een installatie die u gericht kunt bijsturen. In een zorgcentrum met kwetsbare bewoners of in een vol kantoor maakt dat het verschil.

Het resultaat: een beter binnenklimaat, minder klachten, en een lagere piek op de zwaarste dagen. Op een installatie die er grotendeels al stond.

De hittegolf als eerlijke test

Een hittegolf is een eerlijke test. Niet de techniek maakt het verschil, wel de sturing. Wij spreken dan ook niet over slimme gebouwen, wel over technieken die slim samenwerken. Daar staat Fixsus voor.

Het weer, dat houden we niet tegen. Maar zoals de weerman destijds al wist: over een droog onderwerp als het weer valt nog veel te vertellen. Over een goed gestuurd gebouw gelukkig nog veel meer. “Goedenavond, beste kijkers, en hou het koel.“