Een gebouw is niet slim. De technieken moeten dat zijn.

Een gesprek met Koen Verschuere, oprichter en CEO van Fixsus
Wie met Koen afspreekt voor een interview, trekt best goede schoenen aan.
Het gesprek begint boven, in de vergaderzaal van Fixsus in Evergem. Op tafel staan koffie en thee, en er ligt een PLC-module. Een restje van de vorige vergadering, zo te zien. Koen schuift hem opzij zonder er een woord over te zeggen. Ik heb mijn eerste vraag nog niet gesteld of hij staat alweer recht.
“Kom, ik toon je eerst wat we doen.” Hij is al weg, de trap af, drie treden tegelijk.
Ontwikkeld in eigen huis
Onderaan de trap komen we in het labo. Op de werkbanken liggen prototypes en modules voor woonzorgcentra, overheidsgebouwen, banken en kantoren, en langs de muur staan testopstellingen. Koen stelt me aan iedereen voor en neemt onderweg een module vast om iets uit te leggen. Je merkt dat hij hier het liefst rondloopt.
Alles wat hier ligt, is van Fixsus zelf: naast de software ontwikkelt het team ook touchpanelen, roomcontrollers en sensoren. Wie een gebouw beheert, heeft zo één aanspreekpunt, van het paneel aan de muur tot de software erachter.
Even plots als hij vertrokken is: “Oké, terug naar boven.” Weer drie treden tegelijk.
Bakstenen en beton
Eenmaal terug aan tafel gaat Koen meteen voor de aanval op één van de populairste begrippen in zijn sector.
“Iedereen heeft het over smart buildings,” zegt hij. “Maar een gebouw kan niet slim zijn. Dat is baksteen en beton. De technieken moeten slim zijn, en ze moeten dan nog samenwerken ook.” In de wereld van gebouwautomatisatie was dat lang niet vanzelfsprekend.
Hoe zag dat eruit toen je begon?
“Toen ik in deze sector begon, had elk systeem zijn eigen controller,” zegt hij. “De HVAC had zijn sturing, de verlichting een andere, de zonwering nog een andere. Ze werkten naast elkaar, niet samen.”
Wat een fabriek aankan, kan een gebouw ook
De oplossing vond hij niet in de bouwsector, maar in de industrie. “In de procesindustrie zag ik veel zwaardere en ingewikkeldere processen draaien op een PLC-sturing. Soms stuurt één PLC daar een hele productielijn. Dan vond ik het veel logischer om dat ook in gebouwen te gebruiken.”
In 2008 had hij het idee, in 2009 richtte hij Fixsus op. De markt was toen in handen van een paar grote merken, elk met een eigen gesloten systeem. Koen koos voor de industriële PLC van Beckhoff: één centrale controller waar alle technieken op aansluiten.
Wat verandert dat concreet in een gebouw?
“Daardoor praten de systemen echt met elkaar,” zegt hij. “De ventilatie weet of er iemand in de ruimte is, de zonwering houdt rekening met de koeling en je vermijdt pieken in je verbruik.”
Was dat geen risico, zo tegen de grote merken in?
“Natuurlijk was dat een risico,” zegt hij. “Maar als we gewoon hadden gedaan wat iedereen al deed, hadden we na een jaar kunnen sluiten. Tussen al die grote namen was anders zijn onze enige kans.”
Geen sloten op de deur
Naast de industriële PLC houdt hij aan nog iets vast: openheid. TIBA3, het gebouwbeheersysteem waarop alle Fixsus-installaties draaien, is daarop gebouwd. Wie ermee werkt, zit niet vast aan één leverancier.
“We werken met open standaarden zoals BACnet, Modbus en DALI-2. Warmtepompen, laadpalen, batterijen, nieuwe HVAC: zowat elke techniek kunnen we in TIBA3 aansturen.”
Nooit een systeem dat dwarsligt?
Hij glimlacht. “Af en toe kom je een systeem tegen dat zo gesloten is dat niemand erbij kan, ook wij niet. Maar dat zijn echt uitzonderingen. Dat is geen gestoef, zo werkt een open systeem nu eenmaal.”

“Als we gewoon hadden gedaan wat iedereen al deed, hadden we na een jaar kunnen sluiten.”
Koen Verschuere, oprichter en CEO van Fixsus
Renoveren zonder slopen
Door die openheid komen er ook veel vragen voor retrofits: bestaande gebouwen waar de technieken door de jaren heen een lappendeken zijn geworden, elk met een eigen taal.
Hoe ziet zo’n gebouw eruit als jullie binnenkomen?
“In veel gebouwen zitten drie, vier generaties techniek,” zegt Koen. “Elke installateur heeft er in zijn tijd iets bijgezet, met een eigen sturing en een eigen protocol.”
Moet dat dan niet allemaal vervangen worden?
“Meestal niet. Vaak kunnen we de bestaande bekabeling behouden. Er moet niets opengekapt worden en het gebouw blijft draaien terwijl we bezig zijn.” In een woonzorgcentrum betekent dat: de bewoners blijven gewoon op hun kamer.
De zwarte doos
Waar Koen zich in zijn sector het meest aan ergert: een gebouw dat na de oplevering niemand nog begrijpt. “Een eigenaar zit twintig, dertig jaar met zijn gebouw,” zegt hij. “Die moet weten wat erin zit. Anders wordt het een zwarte doos en staat de eerste technieker die iets moet aanpassen te kijken.”
Daarom zit Fixsus in veel projecten rechtstreeks met de eigenaar aan tafel, niet alleen met de installateur. Om dezelfde reden blijft de architectuur bewust eenvoudig.
Over vijfentwintig jaar
Waar komen al die keuzes vandaan?
Koen denkt even na. “Een gebouw staat er makkelijk vijftig jaar. Toch wordt automatisatie vaak ontworpen alsof ze na acht jaar vervangen wordt. Dat klopt niet. Ik stel mezelf altijd dezelfde vraag: kan iemand dit over vijfentwintig jaar nog begrijpen en bijsturen?”
Wat betekent dat in de praktijk?
“Een technieker moet ons systeem kunnen onderhouden met een voltmeter en een schroevendraaier,” zegt hij.
Die vraag over vijfentwintig jaar zit achter de hele opbouw van TIBA3. Ze verklaart ook waarom eenvoud altijd voorgaat en waarom onderhoud even zwaar weegt als de installatie.
“Een technieker moet ons systeem kunnen onderhouden met een voltmeter en een schroevendraaier.”
Mensen eerst
Voor we afronden, wil Koen nog iets kwijt, iets wat hij misschien het belangrijkste vindt. “Fixsus staat of valt met de mensen,” zegt hij. “We werken hard, maar we lachen ook veel. Dat is geen toeval, daar kiezen we voor. Een bedrijf bouwen heeft geen zin als de mensen er niet graag werken.”
Dat iedereen zich goed voelt, bewaakt hij zelf, ook nu het team meer dan dertig mensen telt. Aan zijn toon hoor je dat daar niet over te onderhandelen valt. Klanten merken dat ook: veel nieuwe opdrachten komen via via, van mensen die tevreden zijn en het doorvertellen.
Wat waarderen klanten het meest?
“Als een klant je nodig heeft, ben je er. Dat is alles.”
Als het labo stil wordt
Waar ben jij vandaag het liefst mee bezig?
“Het team doet het bedrijf draaien, en ik ben gelukkig met hoe ze dat doen,” zegt hij. “Ik leg nog altijd heel graag aan nieuwe klanten uit hoe wij naar gebouwen kijken. Maar stiekem zit ik ‘s avonds en ‘s nachts aan de ontwerptafel. Daar werk ik aan nieuwe prototypes voor hardware, of zoek ik een oplossing voor een technisch probleem dat me niet loslaat.”
Dat hij daardoor soms wat te weinig slaapt, geeft hij met een grijns toe. Koffie drinkt hij niet, hij zweert bij thee. Dat die meestal koud wordt voor hij eraan toekomt, neemt hij erbij.
De kaart

Op het einde loopt Koen naar de kaart van België aan de muur. Ze hangt vol pinnetjes: woonzorgcentra, kantoren, overheidsgebouwen, banken. Intussen zijn het er meer dan 500.
“Elk pinnetje is een gebouw waar ons systeem draait,” zegt hij. Dan is hij even stil, en voor Koen is dat lang.
Hij kijkt nog even naar de pinnetjes en loopt dan naar de trap, met de PLC-module onder de arm. Halverwege draait hij zich om. “Had jij eigenlijk nog vragen?” Op tafel staat zijn kop thee, koud en onaangeroerd.
Dit delen:

Fixsus team
Gebouwbeheersystemen, Fixsus
Gerelateerd nieuws
-

BACS-conform zonder alles te vervangen
Uw gebouwbeheersysteem is aan vervanging toe en BACS staat voor de deur. Vaak volstaat het om de schakelkast te vernieuwen. Sensoren, kleppen en bekabeling blijven gewoon.
-

Retrofit in de zorg: grip op je gebouw zonder alles te vervangen
Zorgtechniek die niet samenwerkt? Een retrofit brengt alles samen, zonder alles te vervangen.
-

Het weder blijft onveranderd. En uw gebouw zweet mee.
Over warmte weren, koelen, meten en sturen.