Energie

Blijft de installatie ook ná de oplevering energiezuinig?

Daar is de servicewerking van Fixsus op gericht: de regeling blijft ook na de oplevering scherp staan.

Opvolging van de werking

De opvolging van trendings, de zomer- en winterstart en het controleren van de comfortdoelstellingen (binnen Total Care +) zorgen ervoor dat de installatie blijft presteren zoals bedoeld.

Mee-evolueren met het gebouw

Verandert het gebruik van het gebouw, dan wordt de regeling bijgestuurd. Zo vermijd je dat het verbruik jaar na jaar sluipend toeneemt zonder dat iemand het opmerkt.

Helpt een GBS bij het EPC of de energieprestatie van mijn gebouw?

Ja. Een hogere automatiseringsklasse verbetert de reële energieprestatie en kan meetellen in de prestatieberekening.

Beter geregeld, beter gepresteerd

Een gebouw met vraaggestuurde regeling verbruikt structureel minder. Die betere regeling vertaalt zich in de energieprestatie van het gebouw.

Data die het effect objectiveert

Minstens even belangrijk: de data van het GBS objectiveert het effect van elke maatregel. Je ziet zwart op wit wat een investering in isolatie, relighting of een nieuwe warmtebron werkelijk opbrengt.

Hoe helpt de data bij energiebeheer?

Verbruiken per teller en per techniek maken sluipverbruik en afwijkingen zichtbaar.

Afwijkingen vallen meteen op

Een luchtgroep die ’s nachts draait, een ketel die blijft pendelen, een verbruik dat na een aanpassing niet daalt: het wordt allemaal zichtbaar in de trendings.

Meten is de basis van besparen

Zonder meetdata blijft energiebeheer giswerk. Met de fijnmazige logging van het platform weet je precies waar het verbruik zit en wat elke maatregel opbrengt.

Hoe laat TIBA3 verschillende gebouwtechnieken samenwerken?

TIBA3 brengt HVAC, verlichting, zonwering, toegangscontrole, energiemonitoring en andere gebouwtechnieken samen op één centraal platform. Daardoor kunnen ze gegevens delen en als één geheel worden aangestuurd.

Eén gezamenlijke regelstrategie

In plaats van elke techniek afzonderlijk te laten reageren, gebruikt TIBA3 dezelfde informatie voor meerdere functies. Metingen van aanwezigheid, temperatuur, luchtkwaliteit, lichtsterkte en energieverbruik kunnen zo door verschillende installaties tegelijk worden benut.

Aanwezigheid stuurt meerdere technieken

Wanneer een ruimte niet wordt gebruikt, kan het systeem bijvoorbeeld:

• de verlichting uitschakelen;
• de ventilatie verlagen;
• de temperatuurregeling naar een energiezuiniger regime brengen;
• de zonwering volgens de gebouwstrategie aansturen.

Zonwering en klimaatregeling werken samen

De zonwering kan preventief worden gesloten wanneer veel zonnewarmte wordt verwacht. Daardoor warmt de ruimte minder snel op en hoeft de koelinstallatie minder vermogen te leveren.

Geen tegenstrijdige sturing

Omdat verwarming en koeling dezelfde ruimtedata en centrale logica gebruiken, kan TIBA3 voorkomen dat beide systemen gelijktijdig tegen elkaar in werken.

Afstemming op de werkelijke behoefte

De samenwerking tussen de technieken zorgt ervoor dat het gebouw niet alleen reageert op vaste uurroosters, maar ook op de actuele toestand en het gebruik van iedere ruimte.

Hoe voorkomt TIBA3 dat installaties tegelijk verwarmen en koelen?

Doordat verwarming, koeling, ventilatie, zonwering en ruimtemetingen binnen één centraal systeem worden samengebracht, kan TIBA3 de werking van deze technieken onderling afstemmen.

Centrale regelstrategie

Dezelfde centrale logica bepaalt wanneer een ruimte warmte of koeling nodig heeft. Zo wordt vermeden dat verschillende installaties in dezelfde zone tegelijk tegengestelde opdrachten uitvoeren.

Gebruik van ruimtedata

TIBA3 houdt daarbij rekening met onder meer:

• ruimtetemperatuur;
• setpoints;
• aanwezigheid;
• gebruiksuren;
• raamcontacten;
• buitencondities;
• de actuele warmte- of koelvraag.

Vraaggestuurde werking

Wanneer een ruimte geen actieve behoefte heeft, worden verwarming en koeling teruggeschakeld. De productie-installaties worden vervolgens aangestuurd op basis van de gezamenlijke vraag uit de ruimtes.

De precieze werking hangt af van de aanwezige installaties en de gekozen regelstrategie, maar het uitgangspunt blijft dat verwarming en koeling niet onnodig tegen elkaar in werken.

Hoe werken zonwering, verlichting en klimaatregeling energiezuinig samen?

TIBA3 laat zonwering, verlichting, verwarming, koeling en ventilatie dezelfde gegevens gebruiken. Daardoor reageren deze technieken niet afzonderlijk, maar als één geïntegreerd systeem.

Zonnewarmte beperken vóór koeling nodig is

Wanneer sterke zoninstraling wordt verwacht, kan de zonwering preventief sluiten. Zo warmt de ruimte minder snel op en hoeft de koelinstallatie minder vermogen te leveren.

Daglicht maximaal benutten

De verlichting kan worden gedimd of uitgeschakeld wanneer voldoende natuurlijk licht aanwezig is. De zonwering wordt daarbij zo aangestuurd dat verblinding wordt beperkt zonder onnodig daglicht weg te nemen.

Rekening houden met aanwezigheid

In een ongebruikte ruimte kan het systeem automatisch:

• de verlichting uitschakelen;
• de ventilatie verlagen;
• de temperatuurregeling naar een zuiniger regime brengen;
• de zonwering volgens de gebouwstrategie positioneren.

Geen tegenstrijdige sturing

De centrale logica voorkomt dat technieken elkaar tegenwerken. Zo wordt vermeden dat een ruimte tegelijk actief wordt verwarmd en gekoeld of dat verlichting onnodig blijft branden terwijl voldoende daglicht beschikbaar is.

Afgestemd op comfort en energie

De precieze strategie wordt per gebouw bepaald. Oriëntatie, gebruiksuren, bezetting, binnenklimaat en comforteisen worden samen meegenomen in de regeling.

Hoe worden energie-, gas- en waterverbruik gemeten en geanalyseerd?

TIBA3 brengt de verbruiksgegevens van verschillende technieken en tellers samen in één centrale omgeving.

Uitlezing van meters

Elektriciteits-, gas-, warmte- en watermeters kunnen worden gekoppeld via open communicatieprotocollen, zoals M-Bus of Modbus. Ook pulsuitgangen en andere standaardsignalen kunnen worden ingelezen.

Dashboards en historieken

De meetwaarden worden weergegeven in dashboards en grafieken. Zo kan het verbruik worden opgevolgd:

• per gebouw;
• per verdieping of zone;
• per installatie;
• per energiedrager;
• per dag, maand of jaar.

Vergelijking en normalisatie

Verbruiken kunnen worden vergeleken met eerdere periodes, andere gebouwen of relevante parameters, zoals buitentemperatuur, bezetting of oppervlakte.

Daardoor wordt duidelijk of een stijging te verklaren is door het gebruik van het gebouw of mogelijk wijst op een technisch probleem.

Afwijkingen sneller herkennen

Door verbruik en technische werking samen te analyseren, kunnen onder meer deze afwijkingen zichtbaar worden:

• nachtverbruik dat te hoog blijft;
• installaties die buiten de gebruiksuren actief zijn;
• onverwacht waterverbruik;
• gelijktijdige verwarming en koeling;
• een stijgend verbruik zonder duidelijke gebruiksverandering.

Basis voor optimalisatie en rapportering

De verzamelde gegevens ondersteunen technische optimalisaties, budgetopvolging, duurzaamheidsrapportering en de controle van energiebesparende maatregelen.

Is de energiebesparing meegerekend in de TCO-vergelijking van Fixsus?

Nee — bewust niet. De TCO-vergelijking rekent enkel implementatie, upgrades en service.

42 % van de kost van een klassiek systeem

De TCO-vergelijking toont dat een Fixsus-installatie over 25 jaar zo’n 42 % kost van een klassiek systeem, puur op basis van implementatie, upgrades en service.

De energiewinst komt er nog bovenop

De energiebesparing door de betere regeling zit daar niet in verrekend. Het werkelijke voordeel over de levensduur van de installatie is dus nog groter dan de TCO-vergelijking laat zien.

Kan afwijkend energieverbruik automatisch worden gedetecteerd?

Ja. Wanneer de nodige meters, sensoren en installaties met TIBA3 verbonden zijn, kan het systeem verbruiken en werkingsgegevens continu opvolgen.

Fijnmazige datalogging

Een typische TIBA3-installatie kan een groot aantal meetpunten registreren, zoals temperaturen, tellerstanden, kleppenstanden, vermogens, alarmstatussen en luchtkwaliteitsmetingen.

Door die gegevens over langere tijd te bewaren, ontstaat een gedetailleerd beeld van de werking van het gebouw.

Detectie van afwijkingen

Actuele waarden kunnen worden vergeleken met historische gegevens, ingestelde grenswaarden, gebruiksuren en verwachte prestaties.

Daardoor worden afwijkingen zichtbaar, zoals:

• een luchtgroep die buiten de gebruiksuren blijft draaien;
• een onverwacht hoog energieverbruik;
• een ruimte die permanent verwarmt of koelt;
• een installatie die lang actief blijft zonder het gewenste resultaat te bereiken.

Alarmen en verdere analyse

TIBA3 kan dergelijke afwijkingen visualiseren en, afhankelijk van de configuratie, automatisch een melding of alarm genereren.

De gelogde data kan vervolgens worden gebruikt om de oorzaak te analyseren en de regelstrategie verder te optimaliseren.

Kan het systeem laadpalen slim aansturen?

Ja. Laadpaalvermogenbeheersing is een van de technieken die op het platform geïntegreerd kunnen worden.

Vermogen slim verdelen

De laadpaalvermogenbeheersing verdeelt het beschikbare vermogen over de laadpunten en houdt daarbij rekening met het overige gebouwverbruik.

Binnen het aansluitvermogen blijven

Zo wordt het net-aansluitvermogen niet overschreden, ook niet wanneer er veel wagens tegelijk laden. Het gebouw en de laadinfrastructuur delen immers dezelfde centrale regeling en dezelfde meetgegevens.

Kunnen duurzame technieken zoals geothermie geïntegreerd worden?

Ja. Duurzame technieken worden mee opgenomen in de centrale regeling van het gebouw.

Van geothermie tot warmtenet

Geothermie (ATES/BTES), warmtenetten, hybride warmteproductie en zonne-energie kunnen volwaardig geïntegreerd worden op het platform.

De duurzaamste bron eerst

Doordat alle bronnen in dezelfde centrale regeling zitten, wordt altijd eerst de goedkoopste en duurzaamste bron ingezet. Zo haal je het maximale rendement uit je duurzame investeringen.

Kunnen energiemeters van verschillende merken worden uitgelezen?

Ja. Energie- en watertellers worden doorgaans via M-Bus of Modbus uitgelezen, ongeacht het merk.

Open uitleesprotocollen

M-Bus en Modbus zijn open standaarden die door vrijwel alle fabrikanten van energiemeters worden ondersteund. Je kiest je tellers dus op kwaliteit en prijs, niet op merkverplichting.

Alle meetdata op één platform

De meetdata van alle tellers komt samen in het energiemanagement op hetzelfde platform. Zo volg je elektriciteits-, gas- en waterverbruik centraal op en worden afwijkingen snel zichtbaar.

Voldoet TIBA3 aan de EPBD- en BACS/GACS-verplichtingen?

TIBA3 beschikt over de technische mogelijkheden om de belangrijkste functies van een BACS of GACS te realiseren.

Technische mogelijkheden

Het systeem kan onder meer het energiegebruik en de werking van installaties monitoren, gegevens registreren en analyseren, afwijkingen detecteren en verschillende gebouwtechnieken centraal aansturen.

BACS en GACS

BACS staat voor Building Automation and Control System. In Nederland wordt doorgaans de term GACS gebruikt: gebouwautomatiserings- en controlesysteem. Beide begrippen verwijzen inhoudelijk naar systemen voor de automatische regeling, controle en optimalisatie van technische gebouwinstallaties.

Projectspecifieke conformiteit

Of een specifiek gebouw volledig aan de BACS- of GACS-verplichting voldoet, hangt niet alleen af van het gebruikte softwareplatform. Ook de aanwezige meetapparatuur, gekoppelde technieken, programmatie, rapportering en toepasselijke regelgeving zijn bepalend.

Fixsus kan de bestaande installatie analyseren, ontbrekende automatiseringsfuncties in kaart brengen en TIBA3 configureren om aan de relevante technische eisen tegemoet te komen. Een projectspecifieke conformiteitsbeoordeling blijft steeds noodzakelijk.

Voor welke gebouwen geldt de BACS- of GACS-verplichting?

De Europese EPBD legt eisen op voor gebouwautomatisering en -controle in bepaalde niet-residentiële gebouwen.

BACS en GACS

BACS staat voor Building Automation and Control System. In Nederland wordt doorgaans de term GACS gebruikt: gebouwautomatiserings- en controlesysteem.

Beide begrippen verwijzen naar systemen die technische gebouwinstallaties monitoren, aansturen en optimaliseren.

Afhankelijk van gebouw en vermogen

Of een gebouw onder de verplichting valt, hangt onder meer af van:

• het type gebouw;
• het nominale vermogen van de verwarmings-, ventilatie- en airconditioningssystemen;
• de technische en economische haalbaarheid;
• de nationale of regionale omzetting van de Europese regelgeving.

De concrete drempels en deadlines kunnen verschillen per land en regio.

Vereiste functies

Een verplicht BACS of GACS moet in grote lijnen in staat zijn om:

• energiegebruik en installatiewerking continu te monitoren;
• gegevens te registreren en te analyseren;
• verlies aan efficiëntie of afwijkingen te signaleren;
• benchmarking en rapportering mogelijk te maken;
• met de aangesloten technische systemen te communiceren.

Projectspecifieke beoordeling

Of een concreet gebouw aan de verplichting voldoet, moet daarom steeds worden beoordeeld op basis van de actuele regelgeving en de volledige technische installatie.

Fixsus kan de aanwezige functies analyseren en nagaan welke automatiserings-, meet- of rapporteringsmogelijkheden nog moeten worden toegevoegd.

Wat betekent vraaggestuurde regeling vanuit de ruimtes?

Bij vraaggestuurde regeling bepaalt de werkelijke behoefte in de ruimtes hoeveel verwarming, koeling, ventilatie en verlichting het gebouw nodig heeft.

Metingen per ruimte

TIBA3 gebruikt actuele gegevens uit de ruimtes, zoals:

• temperatuur;
• luchtkwaliteit;
• aanwezigheid;
• lichtsterkte;
• ingestelde comfortwaarden.

Zo wordt de regeling gebaseerd op wat er werkelijk in het gebouw gebeurt.

Van ruimte naar centrale productie

De vraag vanuit alle ruimtes wordt samengebracht en stuurt vervolgens de centrale installaties aan, zoals ketels, warmtepompen, koelmachines en luchtgroepen.

De productie volgt dus de reële behoefte in het gebouw, in plaats van uitsluitend een vast uurrooster of de buitentemperatuur.

Geen onnodige productie

Wanneer weinig ruimtes warmte of koeling vragen, hoeft de centrale installatie niet op vol vermogen te werken. Bij een hogere vraag kan de productie tijdig worden opgeschaald.

Meer comfort en minder energieverbruik

Doordat iedere ruimte krijgt wat ze nodig heeft, wordt oververwarming, overkoeling en onnodige ventilatie beperkt. Dat verbetert zowel het comfort als de energieprestatie.

Samenwerking tussen technieken

Aanwezigheid, zonwering, verlichting, ventilatie en klimaatregeling kunnen dezelfde ruimtedata gebruiken. Daardoor reageren de verschillende technieken als één geïntegreerd systeem.

Wat gebeurt er buiten de gebruiksuren van het gebouw?

Kalenders en regimes schakelen het gebouw automatisch naar nacht-, weekend- of vakantiestand.

Automatisch naar een zuinig regime

Buiten de gebruiksuren gelden verlaagde setpoints en worden technieken uitgeschakeld waar dat kan. Zo verbruikt het gebouw enkel wat nodig is om comfortabel en veilig op te starten.

Uitzonderingen eenvoudig inplannen

Uitzonderingen — een avondactiviteit, een reservatie — kunnen eenvoudig worden ingepland. Het gebouw voorziet die momenten automatisch van het juiste comfortregime.

Wat is EN ISO 52120 klasse A en hoe ondersteunt TIBA3 deze norm?

EN ISO 52120 is een Europese norm die beschrijft hoe gebouwbeheersystemen en automatische regelingen bijdragen aan de energieprestatie van gebouwen.

Vier efficiëntieklassen

De norm onderscheidt vier klassen:

• Klasse A: zeer energie-efficiënte gebouwautomatisering en technisch beheer;
• Klasse B: geavanceerde automatisering;
• Klasse C: standaard automatisering;
• Klasse D: weinig of geen energie-efficiënte automatisering.

Klasse A vertegenwoordigt dus het hoogste automatiseringsniveau binnen deze indeling.

Vraaggestuurde regeling

TIBA3 ondersteunt een klasse-A-aanpak door installaties te sturen op basis van de werkelijke behoefte in de ruimtes. Verwarming, koeling, ventilatie, verlichting en zonwering worden niet los van elkaar geregeld, maar centraal op elkaar afgestemd.

Metingen per ruimte

Door gegevens zoals temperatuur, aanwezigheid, luchtkwaliteit en lichtsterkte mee te nemen, kan het systeem nauwkeuriger bepalen waar en wanneer energie nodig is.

Centrale optimalisatie

Ook de centrale productie, zoals ketels, warmtepompen, koelmachines en luchtgroepen, wordt afgestemd op de som van de reële vraag uit het gebouw.

Geen automatische garantie

Of een gebouw effectief klasse A behaalt, hangt niet alleen af van het gebouwbeheersysteem. Ook het ontwerp, de aanwezige technieken, de regelstrategie, de uitvoering en de inregeling spelen een rol.

TIBA3 biedt wel de technische architectuur en regelmogelijkheden om een installatie volgens de principes van klasse A op te bouwen.

Wat is freecooling en kan TIBA3 rekening houden met weersvoorspellingen?

Freecooling gebruikt gunstige buitentemperaturen om een gebouw af te koelen zonder of met minder inzet van mechanische koeling.

Koelen met buitenlucht

Wanneer de buitenlucht voldoende koel is, kan TIBA3 bijvoorbeeld luchtgroepen, ventilatie of andere beschikbare technieken inzetten om warmte uit het gebouw af te voeren.

Dat gebeurt vooral ’s nachts of tijdens koelere periodes, wanneer de buitentemperatuur lager ligt dan de binnentemperatuur.

Minder inzet van de koelmachine

Door het gebouw op een natuurlijke of energiezuinige manier voor te koelen, hoeft de koelinstallatie overdag minder vermogen te leveren. Dat verlaagt het energieverbruik en kan piekbelasting beperken.

Rekening houden met weersvoorspellingen

TIBA3 kan weersgegevens gebruiken om vooruit te kijken. Wanneer een warme dag wordt voorspeld, kan het systeem bijvoorbeeld ’s nachts extra koelen, zodat het gebouw met een lagere binnentemperatuur aan de dag begint.

Afhankelijk van het gebouw

De haalbaarheid en het effect hangen af van onder meer:

• het type ventilatie- en koelinstallatie;
• de thermische massa van het gebouw;
• de buitentemperatuur en luchtvochtigheid;
• de gebruiksuren;
• de comfort- en veiligheidsvoorwaarden.

Geen vaste standaardstrategie

De regeling wordt projectspecifiek opgebouwd. TIBA3 beoordeelt continu of freecooling technisch mogelijk en energetisch voordelig is.

Wat is vermogen load balancing?

Load balancing bewaakt het totale elektrische vermogen van het gebouw en stuurt grote verbruikers bij om piekvermogen te vermijden.

Pieken vermijden

Door grote verbruikers slim te spreiden en bij te sturen, blijft het totale vermogen binnen de gewenste grenzen. Zo wordt vermeden dat verschillende verbruikers tegelijk voor een piek zorgen.

Lagere kosten en minder belasting

Dat drukt zowel het capaciteitstarief als de belasting van de installatie. Load balancing is een van de technieken die standaard in de centrale regeling kan worden opgenomen.

Wat maakt TIBA3 energie-efficiënt?

TIBA3 maakt het mogelijk om verschillende gebouwtechnieken als één geheel aan te sturen. Daardoor reageren installaties niet alleen op hun eigen metingen, maar ook op informatie uit andere delen van het gebouw.

Top-downregeling vanuit de ruimtes

De werkelijke warmte- en koelvraag wordt bepaald op basis van de metingen in de ruimtes. Die vraag stuurt vervolgens de productie-installaties aan, zoals ketels, warmtepompen en koelmachines.

Daardoor produceert het gebouw niet louter op basis van vaste schema’s of de buitentemperatuur, maar op basis van wat de ruimtes werkelijk nodig hebben.

Afstemming op het gebruik

Verwarming, koeling, ventilatie, verlichting en zonwering kunnen worden afgestemd op aanwezigheid, gebruiksuren, binnen- en buitentemperatuur, luchtkwaliteit en daglicht.

Installaties werken niet tegen elkaar in

TIBA3 kan voorkomen dat installaties onnodig blijven werken of elkaar tegenwerken. Zo kan het systeem vermijden dat een ruimte tegelijk wordt verwarmd en gekoeld, ventilatie beperken wanneer een ruimte niet wordt gebruikt en verlichting dimmen wanneer er voldoende daglicht is.

Meten en optimaliseren

TIBA3 maakt verbruiken, afwijkingen en trends zichtbaar. Daardoor kan de werking van de installatie na oplevering verder worden geëvalueerd en geoptimaliseerd.

De uiteindelijke energiebesparing hangt af van het gebouw, de aanwezige technieken, de regelstrategie en de manier waarop de installatie wordt gebruikt.

Welke gegevens verzamelt TIBA3?

TIBA3 verzamelt en bewaart technische gegevens uit de verschillende gebouwinstallaties om de werking, het comfort en het energieverbruik te kunnen opvolgen en analyseren.

Meetwaarden uit het gebouw

Afhankelijk van het project kunnen onder meer deze gegevens worden geregistreerd:

• temperaturen;
• relatieve luchtvochtigheid;
• CO₂- en VOC-waarden;
• aanwezigheidsdetectie;
• lichtsterkte;
• energie-, gas- en waterverbruik;
• standen van kleppen en motoren;
• bedrijfsuren;
• setpoints en regelwaarden;
• storingen, meldingen en alarmen.

Historische trendgegevens

Een typische TIBA3-installatie kan een groot aantal meetpunten met korte intervallen registreren en deze gegevens langdurig bewaren. Daardoor ontstaat een gedetailleerd historisch beeld van de werking van het gebouw.

Analyse van prestaties

De verzamelde data maakt het mogelijk om:

• verbruiksprofielen te vergelijken;
• afwijkingen en energieverspilling op te sporen;
• comfortproblemen te onderzoeken;
• installaties beter af te stellen;
• de impact van optimalisaties te controleren;
• storingen achteraf te analyseren.

Projectspecifieke inrichting

Niet ieder gebouw registreert exact dezelfde informatie. Tijdens het project wordt bepaald welke meetpunten relevant zijn, met welke frequentie ze worden opgeslagen en hoe lang de historiek beschikbaar moet blijven.

Beheer en beveiliging

De toegang tot technische gegevens wordt geregeld via gebruikersrechten. Externe uitwisseling gebeurt alleen via gecontroleerde en beveiligde koppelingen.